Có lẽ câu đố toán học quan trọng nhất thế giới là các nhà nghiên cứu đang cố gắng tìm ra xem làm thế nào nhiều người trong một cộng đồng phải được miễn dịch trước khi vi rút corona biến mất.
 |
| Brittainy Newman for The New York Times |
Cuối cùng thì vi rút corona sẽ không thể tìm được đủ đám đông dễ bị tổn thương để tồn tại được.
Miễn dịch cộng đồng: là điểm mà ở đó vi rút không còn lây lan rộng rãi bởi vì không có đủ người dễ bị nhiễm. Để đạt được điểm đó thì các nhà khoa học cho rằng có thể 70% dân số nơi đó phải được miễn dịch.
Bây giờ thì các nhà nghiên cứu đang đánh vật với khả năng hy vọng đó. Nhiều nhà khoa học cho rằng cái ngưỡng 70% cao và dường như phải thấp hơn nhiều: chỉ cần 50% thậm chí có lẽ ít hơn. Nếu điều đó đúng thì có lẽ khả năng miễn dịch cộng đồng xảy ra nhanh hơn so với trước đây đã từng nghĩ. Điều có thể không chắc chắn là bất kỳ cộng đồng nào trên thế giới có đủ miễn dịch cộng đồng với vi rút để chống lại một làn sóng vi rút thứ 2.
Nhưng một số nơi ở New Jork, London và Mumbai là ví dụ không phải kỳ lạ là đã có miễn dịch chắc chắn với vi rút corona rồi. Những gì xảy ra ở mùa đông này sẽ phản ánh điều đó.
Nhà dịch tễ học tại Havard đã cho biết trên báo New York Times:
“I’m quite prepared to believe that there are pockets in New York City and London which have substantial immunity,” said Bill Hanage, an epidemiologyist at the Harvard T.H. Chan School of Public Health. “What happens this winter will reflect that.” (1)
Miễn dịch cộng đồng theo lý thuyết là tính toán dựa vào chỉ số R0 trong dịch tễ học cho biết bao nhiêu người mà mỗi ngưới bị nhiễm lây vi rút cho. Các giả thiết cho đạt ngưỡng miễn dịch cộng đồng tuy nhiên trong đời sống thực nó không xảy ra. Miễn dịch cộng đồng thay đổi từ nhóm người này sang nhóm người khác. Ví dụ một vùng những người già có thể có ít tiếp xúc với nhau nhưng lại không thể chống lại nổ vi rút nhanh khi mà họ gặp phải vi rút, ngược lại nhóm người tuổi thiếu niên có thể truyền vi rút cho nhiều người tiếp xúc khác ấy vậy mà bản thân họ vẫn khoẻ. Vi rút lây lan chậm ở những khu vực ngoại ô và nông thôn nơi mà con người sống giãn cách xa. Ngược lại đối với khu vực đô thị và những nơi tập trung đông người.
Trong mô hình toán học của nhà toán học Tom Britton ở trường ĐH Stokhom đã đặt ngưỡng miễn dịch cộng đồng là 43%.
Các nhà nghiên cứu khác tranh luận là miễn dịch cộng đồng có thể đạt được ở tỷ lệ miễn dịch thấp những 10 hoặc 20%. Nhà dịch tễ học tại trường ĐH Oxford Sunetra cho biết London và New York có thể đã đạt miễn dịch cộng đồng rồi. Đó có thể là lời giải thích vì sao bạn không nhìn thầy một sự bùng phát trở lại ở những nơi như New York. (1) Hầu hết các chuyên gia phủ nhận điều đó.
Một nhóm khác dẫn đầu bởi nhà toán học Gomes tại trường ĐH Strathclyde ở Anh nhận thấy là Bỉ, Anh, Tây Ban Nha, và Bồ Đào Nha đã có ngưỡng miễn dịch cộng đồng trong khoảng 10-20%.
“At least in countries we applied it to, we could never get any signal that herd immunity thresholds are higher,” Dr. Gomes said. “I think it’s good to have this horizon that it may be just a few more months of pandemic.”
Các chuyên gia khác cho rằng mô hình này sai. Nhiều chuyên gia nói các mô hình chỉ là lý thuyết không lên sử dụng trong việc hoạch định chính sách.
Chuyên gia bệnh truyền nhiễm ở trường ĐH Washington nói về mặt toán học thì chắc chắn là có thể có miễn dịch cộng đồng ở mức rất, rất thấp này.
Mathematically, it’s certainly possible to have herd immunity at these very, very low levels,” said Carl Bergstrom, an infectious disease expert at the University of Washington in Seattle. “Those are just our best guesses for what the numbers should look like.”
“But,” he added, “they’re just exactly that, guesses.”
Điều gì khi mà sự miễn dịch ở mức độ thấp hơn so với nhu cầu cho miễn dịch cộng đồng?
Nhà mô hình toán học trường ĐH La Trobe Áo cho biết chắc chắn là bệnh dịch sẽ không lây lan nếu nó quay lại New York. “Definitely the disease would not spread as well if it gets back into New York,” said Joel Miller, a mathematical modeler at La Trobe University in Australia. “The same level of behavior change will have more effect on the disease now than it did four months ago.”
Các mô hình cũng đề nghị một chiến lược tiêm vác xin. Thay vì tiêm vắc xin đồng loạt cho tất cả nhóm người, chính phủ có thể phát hiện và tiêm miễn dịch cho những ai mà nguy cơ cao nhất.
“Getting those people vaccinated first can lead to the greatest benefit,” said Dr. Michael Mina, an immunologist at Harvard University. “That alone could lead to herd immunity.”
Vaccines that offer just 50 percent protection are considered to be moderately effective, but at that efficiency, even a low herd immunity target would require that a large proportion of the population be immunized, Dr. Bergstrom noted.
If there are early reports of side effects that may scare away some people, he said, “we’d do well to start thinking about all that now.”
Back in Brooklyn, fewer than 1 percent of people tested at neighborhood clinics over the past eight weeks were infected with the virus. But there are still handfuls of cases, Ms. Marcus said, adding that her 10-year-old niece was in quarantine because a counselor at her day camp had tested positive.
“Sometimes that’s all you need, right?” she said. “I’m still hoping we don’t see what we had in March and April, but I’m not so sure that we’ve seen the end of it.”
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét