Chủ Nhật, 27 tháng 6, 2021

Nghiên cứu mới phát hiện: Dịch bệnh do corona vi rút đã tràn qua phía Đông Châu Á cách đây 200 năm

 Các nhà nghiên cứu đã tìm ra bằng chứng là dịch bệnh từ corona vi rút đã trà qua Đông Á cách đây 200 năm và đủ tàn phá để lại một dấu vết tiến hóa lên DNA của con người đang sống ngày nay

Hình ảnh tóm tắt nghiên cứu


Nghiên cứu mới cho rắng một corona vi rút cổ xưa đã làm khổ sở cho khu vực trong nhiều năm. Những phát hiện này có thể có những ẩn ý đối với đại dịch covid-19 nếu nó không được kiểm soát sớm từ vắc xin. Vì những gì đang xảy ra bây giờ có thể tiếp tục diễn ra ở các thế hệ tiếp theo.

Trong vòng 20 năm qua đã có 3 loại corona vi rút đã được thích nghi để làm truyền nhiễm đến con người và gây ra bệnh hô hấp nghiêm trọng là: Covid-19, SARS, và MERS. Các nghiên cứu về những corona virut này chỉ ra là chúng đã truyền từ dơi và các động vật có vú vào con người.

Bốn loại corona vi rút khác cũng làm truyền nhiễm đến con người chúng ta nhưng chúng chỉ gây ra những cảm lạnh nhẹ. Loại gần đây nhất là HCoV-HKU1 vào những năm 1950. Loại cũ nhất là HCoV-NL63 có thể cách đây 820 năm.

   https://www.cell.com/current-biology/fulltext/S0960-9822(21)00794-6?_returnURL=https%3A%2F%2Flinkinghub.elsevier.com%2Fretrieve%2Fpii%2FS0960982221007946%3Fshowall%3Dtrue


Thứ Hai, 21 tháng 6, 2021

Hôm nay là ngày bắt đầu mùa hè đầu tiên: the summer solstice

 Mặc dù Hanoi đã và đang có đợt nắng nóng kéo dài nữa, nhưng phải đến hôm nay thì  về mặt thiên văn học thì mùa hè mới đến.



Ngày đầu tiên của mùa hè năm 2021 ở Vietnam là 10:30am sáng nay 21 tháng 6.  Nó thường được gọi là ngày dài nhất của năm.

Chủ Nhật, 20 tháng 6, 2021

Hanoi: Thống kê từ lịch sử cho biết tháng nào là tháng nóng nhất trong năm? Tháng nào mưa nhiều nhất trong năm?

 Chỉ còn khoảng 10 ngày nữa là hết tháng 6. Hanoi lại đang trải qua đợt nắng nóng và không mưa trong suốt tuần qua. 

Vậy số liệu lịch sử cho biết có phải tháng 6 là tháng nóng nhất không? Tháng nào thì Hanoi có mưa nhiều nhất?

Blog này sẽ phân tích trả lời câu hỏi nhiều ý nghĩa thú vị trên trên. Đây là kết quả thú vị nữa lần đầu tiên các bạn được biết ở đây.

Phân tích số liệu trong gần 40 năm qua cho một số địa điểm Hanoi từ số liệu quan trắc và vệ tinh. Hình dưới là số liệu nhiệt độ cao nhất trung bình trong các tháng trong 40 năm qua. Hình này cho biết rõ ràng Hanoi có 2 tháng nóng nhất trong năm là tháng 6 và tháng 7. 

Vậy còn lượng mưa thì sao? Hình dưới là phân bố trung bình tháng lượng trong 40 năm qua. Mưa sẽ nhiều nhất vào các tháng 7 và 8. Vì sao? Vì trong khoảng thời gian này thì số lượng bão vào miền Bắc cũng cao hơn làm cho lượng mưa tăng nhanh (số liệu chi tiết về bão sẽ viết trong blog sau)

Như vậy số liệu thống kê trong lịch sử cho biết Hanoi đang ở trong tháng mà có nhiệt độ cao nhất trong năm và chuẩn bị bước vào tháng 7 và 8 nhiều mưa nhất trong năm.

Còn số lượng bão thì sao? next



Thứ Hai, 14 tháng 6, 2021

Mưa rào là gì? Vì sao? Khi nào thì không bị mưa rào?

 Trong chiều tối nay mưa rào đã xảy ra một số nơi ở Tây Bắc và một vài nơi ở Hanoi (hình dưới).


Mưa rào thường mưa từ những đám mây riêng lẻ mà bạn có thể nhìn thấy trên bầu trời bởi vậy mà lúc mưa lúc tạnh và có thời tiết quang khô tạnh đan xen giữa. Bạn có thể bị những cơn mưa rào bất chợt trong ngày, nhưng đến một nơi khác gần cạnh thì lại không mưa khô ráo

Mưa rào tạo ra giáng thuỷ (gồm mưa, mưa đá, tuyết) thông qua quá trình đối lưu. Có nghĩa là không khí sẽ bốc lên trên cao trong khí quyển. Khi nó đi lên cao, nó sẽ lạnh đi và hình thành mây cumulus. Một khi mây cumulus đạt đến độ cao nào đó, nó sẽ tạo ra mưa. Mưa thường rơi xuống trong phạm vi mây cumulus.

Trong chiều tối mai (thứ 3 ngày 15/6) thì một số nơi ở Tây Bắc và Hanoi tiếp tục có mưa rào rải rác, nhưng không thể có giông (có nghĩa là sấm sét).

Từ ngày thứ 4 đến hết tuần Hanoi sẽ KHÔNG thể có mưa rào rải rác.


Hanoi: Trong tuần này trời nắng nhưng liệu có phải gặp mưa rào bất ngờ nữa như tuần qua không. Vì sao? Tuần sau nữa thì thế nào?

 Như vậy Hanoi đã có gần 2 tuần mưa rào và giông rải rác sau một đợt nắng nóng khủng khiếp cuối tháng 5 đầu tháng 6 vừa qua.

Hãy xem biến đổi nhiệt độ của Hanoi trong gần 2 tuần qua thì thấy rõ.


Trong gần 2 tuần qua Hanoi nhiệt độ chỉ vào khoảng 25-34C và liên tục có mưa rào rải rác khiến nhiều khi đi đường cảm thấy khó chịu. Vì sao Hanoi có mưa rào liên tục tuần qua? Do sự thay đổi nhanh của nhiệt độ theo độ cao.

Trong tuần này có mưa rào nữa không? Vì sao?

Trong tuần này trời Hanoi sẽ rất đẹp (từ 14-20/6) : Hanoi nhiều nắng hơn và sẽ KHÔNG gặp phải những trận mưa rào rải rác như tuần qua. Vì sao? 

Do sự suy yếu của rãnh lạnh trên cao và mạnh lên của sống nóng trên cao của áp cao. Điều này làm cho biến đổi của nhiệt độ theo độ cao ở khu vực Hanoi không còn nhanh như tuần trước. Không khí lúc này khá là ổn định. 

Trời có nắng và nhưng có oi nóng như trước không? Không. Vì sao? Vì sống áp cap trên cao chưa  phát triển làm cho gió tây chưa thực sự mạnh.

Trong tuần sau nữa (từ 21-27/6) thì sao? Mây và mưa lại bắt đầu nhiều trở lại và nắng giảm. Mưa rào và giông rải rác lại xảy ra bắt đầu từ đêm thứ 2 tuần sau nữa (tức 21/6).  

Nói tóm lại: Các bạn nếu muốn làm gì mà có mưa thì phải đợi tuần sau nữa từ 21/6. Còn muốn không bị mưa thì trong tuần này (14-20/6).

Thứ Năm, 10 tháng 6, 2021

Có phải lên tránh tất cả các đồ uống có cồn? Nghiên cứu mới trả lời

 Câu hỏi có lẽ hay hỏi là có phải rượu bia (hay nước uống có cồn) là tốt hay xấu cho bạn? Có phải nó phụ thuộc vào số lượng bạn uống?


Theo một nghiên cứu gần đây bởi một nhóm các nhà khoa học thuộc trường ĐH Oxford ở Anh thì không có một liều lượng an toàn nào cho các đồ uống có cồn.

Nghiên cứu quan sát đã nhìn vào số liệu từ hơn 25000 người ở độ tuổi trung niên. Nghiên cứu nhận thấy rằng tiêu thụ một lượng vừa phải là liên quan mật thiết hơn với những ảnh hưởng tiêu cực của não so với những nghiên cứu trước đây tìm ra.

Trước đây nhiều thập niên các bác sĩ thường nói là uống một lượng vừa phải là có nguy cơ thấp và thậm chí tốt cho sức khỏe. Nhưng quan điểm đó luôn luôn thay đổi. Uống say sưa có thể tăng nguy cơ cao huyết áp, tai biến và tiim mạch. Các chuyên gia cũng đồng ý rằng uống bia rượu là một nguyên nhân đã được chứng tỏ là gây ra một số loại ung thư bao gồm ung thư vú và ung thư gan.

https://www.medrxiv.org/content/10.1101/2021.05.10.21256931v1


Thứ Tư, 9 tháng 6, 2021

Great news: Có phải những người ăn chay thì ít bị ốm nghiêm trọng từ COVID-19? Chế độ ăn nào để bảo vệ không bị Covid-19?

 Một nghiên cứu mới (mà mình đã dự đoán sẽ có) vừa xuất bản ở BMJ cho biết những người mà ăn dựa trên thực vật và chay trường hay ăn cá thì ít gặp phải Covid-19 nghiêm trọng (1)




Theo như các kết quả của nghiên cứu tìm ra với số liệu nghiên cứu từ các người làm việc chăm sóc sức khỏe từ 6 quốc gia thì những người ăn chay là 73% ít gặp phải corona virut  trong khi dó những người ăn chế độ không ăn thịt nhưng có ăn cá là 59% ít bị ốm hơn những người ăn thịt đỏ và thịt trắng.

Các tác giả nghiên cứu dẫn đầu bởi một nhóm ở Mỹ đã viết "“In six countries, plant-based diets or pescatarian diets were associated with lower odds of moderate-to-severe Covid-19 " nghĩa là trong 6 quốc gia thì ăn dựa vào thực vật hay có ăn cá thay cho thịt là liên quan đến ít người bị Covid-19 từ vừa phải đến nghiêm trọng

Nghiên cứu cho biết là những bác sĩ mà ăn chế độ ăn dựa vào thực vật hoặc ăn cá thay cho thịt có xu thế ít hơn đáng kể nguy cơ phát triển các triệu chứng Covid-19 nghiêm trọng.

Nghiên cứu kết luận: Chế độ ăn này có thể được xem là cách bảo vệ không bị Covid-19.

Conclusion In six countries, plant-based diets or pescatarian diets were associated with lower odds of moderate-to-severe COVID-19. These dietary patterns may be considered for protection against severe COVID-19.

(1)https://nutrition.bmj.com/content/early/2021/05/18/bmjnph-2021-000272?fbclid=IwAR0aNwGWhIzUcpubwqSKuRyidelxWOpv5DplN-wy7aES5vqC1sHtBw0N50s


Thứ Ba, 8 tháng 6, 2021

Lịch sử từ năm 1981-2019 cho biết trong 10 ngày đầu tháng 6 (1-10/6) thì ở đâu miền Bắc mưa nhiều nhất và ở đâu có nhiều ngày mưa nhất?

Trong suốt mấy hôm nay Hanoi ngày nào cũng có mưa và ẩm ướt. Vậy số liệu trong lịch sử cho chúng ta biết điều gì? Dưới đây là kết quả phân tích duy nhất trong blog này có thể  lần đầu tiên cho các bạn được biết nhiều thông tin thú vị.

Phân tích chuỗi số liệu nhiều năm từ năm 1981-2019 cho thấy một số thông tin dưới đây:

 Trước hết là phân bố lượng mưa trung bình trong 10 ngày đầu tháng 6 (từ ngày 1-10/6) như hình ở dưới.


Như vậy phân bố lượng mưa trong 10 ngày đầu tháng 6 nhiều nhất ở khu vực miền núi phía Bắc.

Vậy lượng mưa trung bình ngày trong 10 ngày đầu tháng 6 thì ở đâu có ngày mưa nhiều nhất? Bắc Quang thuộc Hà Giang (điểm có màu vàng sẫm) gần 50mm một ngày. Hanoi trung bình khoảng 15mm một ngày.


Nơi nào có số ngày mưa nhiều nhất trong 10 ngày đầu? Tây Bắc và một số nơi như Bắc Quang-Hà Giang (hình dưới)

Như vậy trong 10 ngày đầu tháng 6 thì Bắc Quang của Hà Giang có lượng mưa nhiều nhất ở miền Bắc và đây cũng là một trong những trung tâm mưa nhiều của cả nước. Nhưng nơi mà có số ngày mưa nhiều thì lại là các khu vực Tây Bắc (trong 10 ngày thì có 7 ngày có mưa). Bắc Quang khoảng 6 ngày. Hanoi khoảng 3-4 ngày. 








Thứ Hai, 7 tháng 6, 2021

Miền Bắc và Hanoi chuẩn bị bước vào đợt mưa lớn diện rộng. Vì sao?

 Như vậy cuối cùng thì mưa cũng đã đến và các cây ở nhà mình cảm thấy hạnh phúc nhất vì phải đợi rât lâu sau một đợt nắng và rất nóng khô hạn.

Mưa đã bắt đầu rơi xuống các cây nhà mình vào ráng sáng qua và nhiều hơn trong chiều nay. Hãy xem phân bố lượng mưa trong hôm nay. Hình dưới là 6h qua mưa chủ yếu phía Nam Hanoi và một số nới Tây Nam.


Còn đây là lương mưa trong 12h qua. 

Lượng mưa cho khu vực Hanoi và Tây Nam của miền Bắc không quá 20mm. Mưa nhiều chủ yếu xảy ra nhiều nơi ở Thanh Hóa và Nghệ An.
Hình dưới cho biết khu vực có mưa giông mạnh xảy ra lúc chiều nay (15h). Màu càng vàng sẫm thì giông càng mạnh.

Rõ ràng trong hôm nay mưa giông chỉ xảy ra phạm vi nhỏ khu vực phía Nam và một số nơi Tây Nam.

Khi nào mưa sẽ lan rộng ra cả miền Bắc và lượng mưa tăng lên? Điều này phụ thuộc vào phân bố tính ổn định của khí quyển. Phân tích từ nhiều mô hình cho thấy từ chiều tối mai (8/6) đến hết thứ 7 tuần này (12/6) là khoảng thời gian mà mưa giông mở rộng hầu hết miền Bắc (có nghĩa là lên cả phía Bắc và Đông Bắc). 

Khi nào mưa giông mạnh nhất? Trong thời gian trên thì thứ 5 và thứ 6 (tức từ 10-11/6) tuần này là mưa giông mạnh nhất vì là lúc khi mà không khí có sự biến đổi nhiệt độ nhanh nhất. 

Khu vực miền núi sẽ nguy hiểm hơn vì ảnh hưởng của địa hình làm cho không khí càng bất ổn định hơn và mưa nhiều hơn.  


Thứ Sáu, 4 tháng 6, 2021

Cuối tuần Hanoi có mưa không?

Một điều mình mong đợi là một cơn mưa rào tối qua cho Hanoi vì mình đã không tưới cây để đợi mưa. Nhưng rất tiếc đêm qua Hanoi đã chưa có mưa và sáng nay bắt buộc mình phải đi tưới cho những cây mà chúng đã phải chịu một đợt nắng oi nóng khô hạn kéo dài đến gần chết.

Hãy xem lại diễn biến nhiệt độ Hanoi trong 10 ngày qua. Nhiệt độ tăng cao nhất trong hai ngày thứ 4 và thứ 5 lên đến tận 40C. Nắng nóng đã kéo dài tận 5 ngày từ 30/5 đến 3/6.

Còn đây là nhiệt độ điểm sương để biết không khí oi bức khó chịu thế nào.
Chỉ sau 1 đêm mà nhiệt độ ở Hanoi đã có thể giảm gần 20C. Quá nhanh quá nguy hiểm!

Còn đây là ở Nam Định thì nhiệt độ cao nhất thấp hơn Hanoi gần 1C.

Nắng nóng là hiện tượng thời tiết cực đoan có tác động trực tiếp hay gián tiếp đến sức khoẻ của con người. Hiện nay trên Thế giới có nhiều định nghĩa khác nhau về nắng nóng nhưng đều dựa trên số liệu đo của nhiệt độ, ngưỡng nhiệt độ tương đối hoặc tuyệt đối trong những ngày liên tiếp. 

Trong 2 ngày cuối tuần này ngày mai và ngày kia (5-6/6) Hanoi liệu có mưa không? Trong 2 ngày cuối tuần này Hanoi vẫn CHƯA có mưa. Tuy nhiên mưa rào có thể xảy ra và ĐÊM muộn CN và RẠNG SÁNG thứ 2 (ngày 7/6). 



 

Thứ Ba, 1 tháng 6, 2021

Khi nào miền Bắc và Hanoi có mưa và kết thúc nắng nóng? Trong 1-2 tuần nữa có nắng nóng không?

 Hanoi đang bước vào đợt nắng nóng gay gắt thứ 2. Mặc dù nắng nóng làm cho con người khó chịu nhưng nó cũng mang lại những tin tốt cho việc ngăn chặn dịch bệnh. Một trong những điều tích cực của nắng nóng mang lại là chỉ số tia cực tím cao sẽ làm suy giảm hoặc giết chết virut gây bệnh. Hy vọng điều này làm cho dịch bệnh sẽ không còn gia tăng. Hình dưới là dự báo chỉ số tia cực tím chiều nay cho thấy Hanoi có chỉ số UV rất cao 10-11.



Khi nào thì Hanoi có mưa và hết nắng nóng? Phân tích từ nhiều mô hình đều cho thấy đêm ngày thứ 5 (ngày 3/6) thì mưa giông sẽ xảy ra trên hầu hết miền Bắc và chấm dứt đợt nắng nóng này. 

Trong 1-2 tuần nữa có nắng nóng không? Từ ngày 4/6 đến ít nhất hết 15/6 thì miền Bắc chưa thể có thể xảy ra nắng nóng trở lại. Thay vào đó trong khoảng thời gian trên sẽ có nhiều mưa  và thời tiết khá dễ chịu.