Blog này thảo luận và chia sẻ những tri thức về khoa học khí quyển và các khoa học khác.
"Mọi thứ chúng ta làm đều phải dựa vào nghiên cứu KHOA HỌC chất lượng cao nhất". Thien V. Le
Như vậy không khí mùa thu dường như đã bắt đầu trong những ngày này khi mà nhiệt độ đã giảm và trời dịu mát hơn. Trước khi dự báo về không khí lạnh thì hãy xem nhiệt độ trong tuần qua ở Hanoi và Nam Định. Hình dưới là biến đổi của nhiệt độ ở Hanoi từ 22 tháng 9 đến hôm nay 28/9.
Trong tuần qua nhiệt độ cao nhất ở Hanoi là 33C và thấp nhất 22C. Trong hôm qua do có mưa rào nhiều nơi và mây nhiều do đó nhiệt độ đều xuống thấp. (hình trên).
Nếu so sánh với Hanoi thì nhiệt độ ở Nam Định đều thấp hơn khoảng 0.5C (hình dưới). Nam Định có phải là nơi sống tốt hơn Hanoi không? Vì sao?
Trong tuần này từ 28/9 đến 4/10 thì Hanoi và Miền Bắc tiếp tục NẮNG nhiều vào ban ngày, đêm và sáng hơi se lạnh. Tuy nhiên trong tuần sau thì lại khác.
Không khí LẠNH thực sự đầu tiên của năm 2020 sẽ tràn xuống miền Bắc vào đêm CN (ngày 4/10) và sáng thứ 2 tuần sau (ngày 5/10). Mưa rào và dông có thể xảy ra vào đêm CN tuần này (4/10) khi mà không khí lạnh bắt đầu tràn xuống.
Đợt không khí lạnh này kéo dài ít nhất hết tuần sau làm cho miền Bắc thực sự cảm nhận được thời tiết mùa thu đến (với nắng vàng ban ngày và se lạnh vào đêm và sáng)
Khi những chiếc lá bắt đầu rơi xuống, nhiệt độ giảm và ngày trở lên ngắn hơn. Nó cũng có nghĩa là mùa thu đã bắt đầu đến.
Theo thiên văn học thì hôm nay ngày 22 tháng 9 là bắt đầu của mùa thu ở Bắc Bán Cầu (tiêng việt hay gọi là thu phân còn tiếng anh là Autumn equinox), tuy nhiên theo Khí tượng thì mùa thu bắt đầu từ ngày 1 tháng 9. Ở Nam Bán Cầu thì ngược lại hôm nay là bắt đầu mùa xuân.
Tại sao ngày thu phân hay xuân phân xảy ra? Điều này là do sự nghiêng của trục quay trái đất so với mặt trời. Đó cũng là lý do tạo ra các mùa trong năm. Ví dụ vào mùa hè thì phía bán cầu bắc của trái đất nghiêng về mặt trời bởi vậy ngày nhiều hơn, ánh sáng mặt trời chiếu nhiều hơn.
Tại sao gọi là ngày thu phân hay xuân phân? Bởi vì thời gian ban ngày và thời gian ban đêm là chính xác bằng nhau (12 tiếng) trên khắp toàn cầu. Tiếng Latin equi là bằng nhau còn nox là ban đêm. Trong một năm thì có hai equinox là thu phân và xuân phân (khoảng 22 tháng 3). Ngày equinox đánh dấu sự thay đổi của mùa (hè sang thu và đông sang xuân).
Điều gì xảy ra vào ngày equinox? Trục của trái đất nghiêng một góc khoảng 23.4 độ so với mặt phẳng hoàng đạo của nó (nghĩa là mặt phẳng tưởng tượng được tạo ra khi trái đất quay quanh mặt trời). Vào hai ngày xuân phân và thu phân thì tia bức xạ mặt trời chiếu vuông góc với trục quay của trái đất. Từ hôm nay thì ngày sẽ ngắn hơn và đêm sẽ dài hơn cho đến tận ngày đông chí (22 tháng 12).
Mùa thu đến sẽ có nhiều lễ hội diễn ra trên khắp thế giới như Halloween (31/10), Thanksgiving (bắc Mỹ). Còn ở Việtnam có tết Trung thu (15/8 âm lịch).
Ngoài ra có rất nhiều ảnh đẹp chụp về mùa thu, nhiều bài hát/thơ về mùa thu.
Nhiều bệnh nhân COVID-19 ốm rât nghiêm trọng là bị béo phì
Kể từ khi đại dịch bắt đầu, rất nhiều nghiên cứu đã cho biết là nhiều bệnh nhân COVID-19 ốm nghiêm trọng nhất là những người có béo phì. Trong những tuần gần đây, những nghiên cứu mới với nhóm người lớn đã chỉ ra mối liên hệ khăng khít và đã làm chứng tỏ là thậm chí những ngưởi chỉ hơi thừa cân là cũng có nguy cơ cao mắc bệnh truyền nhiễm.
Thậm chí chỉ cần giảm một lượng nhỏ cân nặng cũng sẽ cải thiện cơ hội sống đối với bệnh truyền nhiễm. Trong khi vaccine an toàn và hiệu quả còn xa mới được phát triển, thì mọi người lên có hành động để cải thiện sức khoẻ của mình.
Hôm nay Hanoi nắng nhiều vào buổi sáng nhưng chiều đã có mưa rào rải rác vài nơi (hình dưới).
Câu hỏi như thường lệ là vì sao? Mưa rào rải rác những ngày qua do vị trí sống áp cao trên cao làm cho gió đông mạnh hơn.
Từ ngày mai (15/9) sống áp cao trên cao sẽ suy yếu dần và Hanoi sẽ ít khả năng có mưa rào rải rác. Trong 3 ngày tới (15-17/9) sẽ là thời kỳ NẮNG nhiều nhất, nhiệt độ tăng nhanh và hơi oi nóng (nhiệt độ tăng cao và cao nhất có thể gần 34C).
Từ ngày 18/9 thì nắng sẽ giảm dần và nhiều mây đôi khi có mưa rào rải rác, trời khá mát mẻ.
Như vậy mùa hè đã kết thúc, các hính thế thời tiết toàn cầu đang từ từ chuyển qua trạng thái mùa thu. Vậy liệu bây giờ đã có thể dự báo cho mùa đông sắp tới được chưa?
Dự báo của Úc cho biết La Nina kéo dài đến hết mùa đông
Cơ quan khí quyển và đại dương quốc gia Mỹ vừa đã tuyên bố rằng hình thế La Nina đã được thiết lập. Các điều kiện La Nina dường như tiếp tục ít nhất hết mùa đông và có khả năng trở về trạng thái bình thường vào mùa xuân (1).
ENSO, La Nina, El Nino là gì?
La Nina nghĩa theo tiếng Tây Ban Nha là cô gái bé, là một hiện tượng khí quyển-đại dương tự nhiên được đánh dấu với việc nhiệt độ bề mặt nước biển lạnh hơn một cách bất thường so với trung bình nhiều năm ở khu vực trung tâm và phía đông Thái Bình Dương gần xích đạo. Ngược lại La Nina là El Nino (cậu bé trai) có nhiệt độ bề mặt nước biển cao hơn trung bình nhiều năm ở khu vực đó.
La Nina và El Nino thể hiện 2 trạng thái trái ngược nhau của ENSO (là từ mà mọi ngươi hay nghe). Tiếng Anh viết tắt của El Niño Southern Oscillation. Đó là một vùng đại dương thuộc xích đạo Thái Bình Dương thay đổi giữa tình trạng nhiệt độ mặt nước biển nóng và lạnh hơn so với trung bình nhiều năm. Nó làm thay đổi gió mậu dịch xích đạo (tức là gió đông gần xích đạo). ENSO có một tác động lớn đến sự tương tác giữa biển và khí quyển và làm ảnh hưởng đến thời tiết toàn cầu.
Người ta qui ước có các vùng ENSO, trong đó vùng 3 và 4 là vùng chính. Hầu hết các tính toán và phân tích đều dựa vào một sự kết hợp giữa vùng 3 và 4 và đó là lý do tại sao hay gọi là ENSO 3.4
Mỗi thời kỳ ENSO đều có một sự ảnh hưởng khác nhau lên hoàn lưu và thời tiết vùng nhiệt đới và do đó tác động đến thời tiết khắp thế giới theo cách khác nhau. Một thời kỳ ENSO nóng hay lạnh thường thường phát triển khoảng cuối mùa hè và mù thu và kéo dài đến tận mù hè sang năm hoặc thậm chí 2 năm.
Sự mạnh lên của La Nina là đặc trưng then chốt trong sự phát triển của thời tiết trong ít nhất 6 tháng tới.
Nhớ lại là từ cuối năm 2018 đến tận đầu năm 2020 là có El Nino yếu. La Nina thay đổi một số hình thế hoàn lưu quan trọng trong khí quyển và làm thay đổi thời tiết trên toàn cầu. Hầu hết các hiện tượng La Nina kéo dài ít nhất một vài tháng nhưng cũng có thể thi thoảng kéo dài dao động nhiều năm. Một số La Nina mạnh xảy ra giữa các năm 1973-1976, 1988-1989, 1998-đầu 2001.
Bài tiếp theo: La Nina ảnh hưởng đến thời tiết mùa đông miền Bắc thế nào? Kết hợp với ảnh hưởng của La Nina và những hoàn lưu lớn khác thì sẽ ảnh hưởng chính xác mùa đông làm sao?
Trong một nghiên cứu mới xuất bản ở tạp chí danh tiếng PNAS của viện Hàn Lâm Mỹ , các tác giả đã tìm ra rằng những người chỉ cần thừa cân thậm chí vừa phải cũng có nguy cơ cao vào viện vì COVID-19.
Hơn 2/3 xã hội phương Tây là thừa cân và béo phì và điều này là một nhân tố chính cho bị truyền nhiễm COVID-19 và nhiều bệnh mãn tính tốn kém và phổ biến khác (như các bệnh tim mạch, ung thư, mất trí nhớ, thận, gan ...).
Việt Nam phải làm gì để phòng và tránh không bị lặp lại sai lầm như phương Tây? NEXT
Mọi thứ chúng ta làm đều phải dựa vào nghiên cứu KHOA HỌC chất lượng cao nhất.
Ngày nay tiếng Anh được dạy và học rất nhiều nơi, tuy nhiên việc dạy và học tiếng Anh như thế nào cho hiệu quả thì ít ai quan tâm.
Trong các kỹ năng học tiếng Anh thì đọc hiểu là quan trọng nhất. Vì sao?
Đọc hiểu là nền tảng cho tất cả tri thức và các sự học khác. Trong thời đại thông tin hiện nay của chúng ta, học sinh sẽ thất bại nếu chúng không thể đọc và hiểu. Không may là các học sinh và giáo viên đã không chú trọng đến kỹ năng này. Mặc dù điều này không phải là lỗi của chính bản thân họ, phần lớn các giáo viên đơn giản là đã chưa được đào tạo làm thế nào để dạy đọc dựa trên nghiên cứu của KHOA HỌC nhận thức.
Làm thế nào để đọc hiểu tốt hơn? Nghiên cứu KHOA HỌC đã cho biết:
Để trở thành người đọc hiểu tốt hơn, thì học sinh cần đọc ... rất nhiều:
Bài đọc hiểu lên luôn luôn là loại thượng hạng.
Cấp độ đọc lên phù hợp với nhiệm vụ đọc.
Học sinh cần đọc nhiều chủ đề về khoa học và văn chương.
Đối với đọc hiểu thì nhiệm vụ của các câu hỏi là để hỗ trợ học sinh khi chúng đào sâu vào bài đọc để hiểu được ý nghĩa của bài, bởi vậy các câu hỏi lên:
Xây dựng liên quan với nhau
Làm cho học sinh tập trung vào các thông tin quan trọng và những thuộc ngữ then chốt của một bài đọc như là cấu trúc bài đọc, ý chính, ngữ pháp và từ vựng.
Hướng học sinh đến hiểu biết sâu hơn.
Về từ vựng:
Học sinh cần một sự hiểu biết sâu về những từ quan trọng nhất và những từ cùng nguồn gốc.
Cách tốt nhất để học từ vựng là dựa vào bài đọc.
Thiết lập lộ trình 10 phút đọc hàng ngày sẽ làm tăng nhanh tri thức nền tảng, từ vựng và khả năng muốn đọc. Đây là những nhân tố then chốt cho đọc hiểu.
Đọc nhiều bài liên quan với nhau về một chủ đề có thể xây dựng từ vựng và tri thức tăng nhanh hơn so với đọc những bài đọc không liên quan. Các chủ đề sau mà học sinh cần đọc để trang bị tri thức nền tảng sau này:
STEM
Poetry
Social Studies
Literary Fiction
Arts
Holidays & Events
Bài tiếp theo: Các bài đọc hiểu và câu hỏi trong đọc hiểu cần biên soạn như thế nào dựa trên KHOA HỌC nhận thức?
Garry Golden sits in a small cafe in Brooklyn, New York. In front of him, sheets of paper with diagrams litter the table. He rapidly sketches trains, cars and highways as he explains his ideas. Garry Golden has one passion: transportation. The science of how to move people from place to place fascinates him. He spends his days studying the relationships between cars, subways, and trains. But he’s most excited about imagining the way these relationships will change in the next 20 years.
Golden is a futurist. Futurists are scientists who analyze the way the world is today and use that information to make predictions about what the world will be like in the future. In this way, they are the opposite of historians, who try to better understand the present through studying the past. Futurists hope that by making scientific predictions about the future, we can make better decisions today.
Some futurists study the environment. Some study human society. Golden focuses on the study of transportation. He earned his graduate degree in Future Studies from the University of Houston. Living in Houston for those two years changed the way he viewed transportation in the United States.
Many public transportation advocates dislike Houston. They argue the city is too sprawling (it can take more than three hours to drive from one side of the city to the other during rush hour) and that there aren’t enough buses and subways. However, Houston was a source of inspiration for Golden.
“Houston is a really interesting place, and their transportation is a fascinating story—it’s worth watching. When you think about it, what is the U.S. like? It’s more like Houston. So you need to understand how Houston approaches things to understand the country as a whole. New York City is the exception,” said Golden in an interview with The New York Times.
Golden points out that people in New York City own fewer cars and walk much more than anywhere else in the United States. “It’s a unique environment,” says Golden. “Very different from the rest of the country.”
However, Golden believes American cities will become more similar to New York City in several ways over the next 20 years. He sees a trend toward fewer cars in the future. He explains, “Cities have a cost of car ownership that is a challenge. All these vehicles cost the city: in services, in having to repair roads and all of the other things.” Cars also take up a lot of space. Houston, for example, has 30 parking spaces for every resident. That’s 64.8 million parking spaces in only one city.
Golden points out that having so many parking spaces is inefficient. Much of the time the parking spaces sit empty. At high-use times—for example, Saturday afternoon when everyone is running errands—every parking space at a shopping center is full. But at 3 a.m. on a Monday, no one is at the shopping center. What is the solution? “I think cities are going to start to legislate cars in very new ways,” says Golden. He explains that cities will make new laws to limit the number of cars people can have within city limits. Instead, people will use taxis, subways and buses. New technology, like smartphones, can make these forms of public transportation even better.
Buses have the same problem of inefficiency as parking spaces, explains Golden. Sometimes they are full, and sometimes they are empty. But imagine if everyone had a smartphone and used them to signal when they wanted to ride the bus. Buses could change their route, depending on who wanted to ride.
How soon would these changes come? Golden admits that it will take several years. Cities can be slow to change. Also, new systems of transportation can be expensive. “But it’s coming,” he says. “The trendof the empowered city will be here soon.”
The other trend that excites Golden is electric cars. “We need to reduce the amount of fuel we consume,” says Golden. “Everyone agrees on this. The question is how to do it.” Golden especially believes in the future of electric cars that have sensors to understand the world around them. “If we have cars that can communicate with one another, they can adjust speeds to eliminate traffic jams,” he says. Rush hour in Houston would suddenly be much less painful.
One challenge related to the production of electric cars is that it is hard to cheaply produce batteries that are strong enough for these cars. This is partially because cars are so heavy. But Golden argues you could also make cars out of strong plastic composites. The cars would then be much lighter and much cheaper to make. “This could revolutionize the highways,” he says. When could electric smart cars become the norm? Golden argues as soon as 2030.
As a futurist, Golden shares his predictions with other scholars at conferences across the country. He also provides advice to companies that want to know what the future will be like so that they can make better strategies. Golden remains optimistic about the future. “There are so many exciting developments,” he says. “In thirty years we will live a very different world.”
Comprehension Questions
1.What is Gary Golden’s one passion?
Houston, Texas
the environment
human society
transportation
2.One problem with electric cars is that they require very strong batteries. Part of the reason the batteries have to be so strong is that cars are so heavy. What solution does Golden propose for this problem?
build cars out of strong plastic composites so that they are lighter
find an easier and faster way to produce strong batteries for cars
build cars out of lighter weight metals so they don’t need as many batteries
create a way for cars to communicate with each other and adjust their speeds
3.Cars require a lot of space in cities. What evidence from the passage best supports this conclusion?
Cities have to build parking spaces and repair roads for cars.
Cities may limit the number of cars people can have within the city.
In Houston, there are 30 parking spaces for every resident.
Parking lots at shopping centers are not full all of the time.
4.Based on Garry Golden’s predictions, how can transportation systems of the future best be described?
expensive and complicated
high-tech and efficient
high-tech yet impractical
inexpensive yet outdated
5.What is this passage mostly about?
how one futurist thinks transportation will change in the coming years
reasons why cars cost the city money and are an inefficient use of resources
how to improve electric cars so that they are more widely used and available
a comparison of public transportation systems across the United States
6.Read the following sentences: “Houston, for example, has 30 parking spaces for every resident. That’s 64.8 million parking spaces in only one city. Golden points out that having so many parking spaces is inefficient. Much of the time the parking spaces sit empty. At high-use times—for example, Saturday afternoon when everyone is running errands—every parking space at a shopping center is full. But at 3 a.m. on a Monday, no one is at the shopping center.”
As used in this sentence, what does the word “inefficient” most nearly mean?
productive without wasting time and materials
successful and effective
imaginative and creative
wasteful of space and materials
7.Choose the answer that best completes the sentence below.
Historians study the past in order to better understand the present. ___________, futurists analyze the present in order to make scientific predictions about the future.
In particular
Such as
In contrast
Ultimately
8.What does Garry Golden spend most of his days studying?
(written answer)
9.Buses are currently inefficient. According to Golden, how could this type of transportation be improved?
(written answer)
10.Explain how communications technology (such as smartphones and sensors) could help improve transportation in the future. Support your answer using information from the passage.
Trong hôm nay trên đường đi làm mình đã chứng kiến cảnh rất thú vị: mây tầng thấp và mưa rào xảy ra nhiều nơi ở Hà Nội (hình dưới)
Câu hỏi vì sao? Mưa rào xảy ra như trên là khi mà không khí nóng ẩm được bỏ sung và điều này liên quan đến vị trí của sống áp cao nóng trên cao làm cho gió đông (gió thổi từ đông sang tây) mạnh hơn.
Trong ngày mai thì sống áp cao đã di chuyển và suy yếu hơn. Điều đó cũng có nhĩa là Hanoi sẽ không có khả năng xảy ra mưa rào như hôm nay. Thay vào đó trời nhiều NẮNG.
