Thứ Sáu, 17 tháng 1, 2020

TẾT 2020 MƯA RÉT hay nắng ấm?

Hôm nay Hanoi trời rét nhưng không có mưa (hình dưới)

Năm nào cũng vậy, mỗi khi TẾT đến là chúng ta muốn biết xem có mưa rét hay nắng ấm để mang quần áo trong khi nghỉ TẾT. Vì nhiều người có thời gian nghỉ khác nhau nhưng ước muốn chung của con người là dự báo chính xác càng xa càng tốt. Trong khi đó khoa học dự báo thì càng dự báo xa thì độ chính xác càng thấp do tính hỗn loạn (chaos) của Khí quyển. Hy vọng tương lai con người sẽ tiếp tục cải tiến hơn.

Thời tiết trước Tết? Hôm nay áp cao lạnh đã di chuyển xuống làm cho Hanoi trở lên rét hơn (hình dưới). Hình thế này sẽ tiếp tục duy trì hết ngày 26 Tết. Khi nào khí áp này giảm đi thì lúc đó không khí nóng và nhẹ hơn làm cho trời ấm hơn.
Trong hầu hết các mô hình chạy cho nhiều thời điểm và các thông số khác nhau đều cho rằng áp cao sẽ suy yếu vào các ngày 27,28,29 TẾT. Do đó trong các ngày này nhiệt độ sẽ tăng nhanh và trời ấm hơn.

Thời tiết trong 3 ngày Tết? Tuy nhiên từ khoảng trưa và chiều 30 TẾT áp cao lạnh sẽ di chuyển xuống và sẽ làm cho miền Bắc rét. Nhưng liệu có mưa nhỏ không? Điều này phụ thuộc vào trên cao rãnh khí áp lạnh có phát triển hay không. Tất cả các mô hình đều cho rằng rãnh lạnh trên cao khoảng 500 hPa (Hình dưới).


Thời tiết trong các ngày sau Tết ? Cần nhớ là càng dự báo xa thì độ không chắc chắn càng cao (Hình dưới). Do đó để giảm sai số thì trong phân tích dự báo xa phải tổng hợp tử nhiều phương pháp, trong đó việc phân tích tổng hợp của tất cả các mô hình tất cả các giờ và các sơ đồ dự báo, tất cả các tác động qui mô lớn. Hình dưới là kết quả tổng hợp cho Hanoi và Nam Định. Như vậy sau mùng 3 Tết các kết quả đều cho rằng không khí lạnh tiếp tục tăng cường và trời RÉT kéo dài. Các kết quả cũng đều cho mưa nhỏ ở Hanoi và Nam Định trong 3 ngày Tết.


Nói tóm lại: Từ ngày mai 24 đến 26 Tết không mưa rét, 27-29 TẾT ấm hơn. Trong 3 ngày TẾT có MƯA+RÉT. Sau 3 ngày TẾT trời tiếp tục rét kéo dài và có thể mưa nhỏ cho cả Hà Nội và Nam Định.


Năm 2019 là năm nóng thứ 2 trong lịch sử và thập niên 2010s nóng nhất


Chỉ còn khoảng 1 tuần nữa là đến TẾT.  Trước khi phân tích về thời tiết cho dịp nghỉ TẾT, thì chúng ta hãy xem qua lại năm 2019.

 Hình trên là số liệu nhiệt độ so sánh năm 2019 với giữa thế kỷ 20. Màu vàng là nóng hơn 1-3C còn xanh là lạnh hơn 1-2C. Theo số liệu quan trắc từ NASA và NOAA (cơ quan hàng không và vũ trụ, cơ quan khí quyển và đại dương quốc gia Mỹ) thì năm 2019 là năm nóng nhất thứ 2 trong lịch sử chỉ sau năm 2016 (năm mà có El Nino) (Hình dưới).
So sánh thập niên (10 năm) từ những năm 1880s đến 2010s thì thập niên qua là nóng nhất trong lịch sử (Hình dưới). 


Hệ quả là một số khu vực trên Thế giới đã trải qua thời kỳ cực kỳ nóng và hạn. Ví dụ như Úc năm 2019 đã nóng kỷ lục cùng với đó là tháng 12 có lượng mưa thấp nhất trong lịch sử. http://www.bom.gov.au/climate/drought/
Cũng giống như Úc, Nam Châu Phi cũng bị hạn hán nghiêm trọng. Một số nước đã bị thiếu lương thực và năng lượng điện do mực nước ở các con sông giảm kỷ lục.

Viêt Nam trong năm 2019 cũng ghi nhận xảy ra nắng nóng và hạn hán. Lượng mưa trên hầu như khắp cả nước trong nửa cuối năm đều thấp hơn so trung bình (Hình dưới).


Điều này gây ra hệ quả là: cháy rừng lớn nhất ở miền Trung.
Các hồ thuỷ điện ở miền Bắc và Trung thiếu nước kỷ lục.

Câu hỏi tiếp theo là vậy tại sao lại xảy ra cháy rừng nghiêm trọng ở Miền Trung trong mùa hè 2019? Trong tương lai sẽ thế nào khi mà ảnh hưởng nóng lên toàn cầu?